MAKİNE ve ARAÇLAR

Su Saati (1-1 )

Cezeri’nin Kitabında 1. Türün 1. Şekli Cezeri’nin bu makinesi, kitabında anlattığı, su hareketleriyle çalışan 6 su saatinden anıt şeklinde olan 3 tanesinin en gelişmiş olanıdır. Bu anıt saatler bugün birçok şehrimizde bulunan saat kulelerinin o günkü işlevini...

daha fazla bilgi edinin

Davulculu Su Saati (1-2)

Cezeri’nin bu anıt saati, perspektif resimlerde de görüldüğü gibi Birinci Şekilden daha sade bir yapıda, ancak yaklaşık olarak aynı büyüklüktedir. Birinci saati çalıştıran ve Cezeri’nin buluşu olan esas mekanizma, ana hazne, ona bağlı sabit seviye kabı ve regülatör...

daha fazla bilgi edinin

Kayıklı Su Saati (1-3)

Kayıklı Su Saati, Filli Su Saati’nden daha sade bir yapıda ve yaklaşık olarak aynı büyüklüktedir. Bu saat de bugün kullandığımız Eşit Saat sistemine göre ölçüm yapmaktadır. Bir kayık maketinin üzerine kurulmuştur. Filli Su Saati’nde filin karnında bulunan “tarcehar”...

daha fazla bilgi edinin

Filli Su Saati (1-4)

Filli Su Saati, Cezeri’nin taşınabilir su saatlerinin içinde en çok ilgi çeken su saatidir. Bu ilgi, küçük bir hacim içinde çok sayıda mekanizma bulunmasından ve görünürde olan seyir amaçlı hareketlerin estetik yapısından kaynaklanmaktadır. Bugün kullandığımız Eşit...

daha fazla bilgi edinin

Bardak Su Saati (1-5)

Bu saat, Cezeri’nin taşınabilir su saatlerinin içinde yapısı en sade ve taşınmaya en uygun olan saattir. Aynı zamanda da estetiktir. Cezeri, Sultan’ın bu saati yolculukta da kullanabilmek amacıyla istediğini söylüyor. Saatin, üzerindeki katibin altında kalan kısmının...

daha fazla bilgi edinin

Tavus Kuşlu Su Saati (1-6)

Bu saat, Cezeri’nin anıt şeklinde olan 3 su saatinin üçüncüsüdür. Birinci ve ikinci saatlerle yaklaşık olarak aynı büyüklüktedir. Öncekilerden farklı olarak bugün kullandığımız Sabit Saat sistemine göre yapılmıştır. Ön cephesi, yan ve arka duvarları güzel görünümlü,...

daha fazla bilgi edinin

Kılıç Dövüşçüsünün Mum Saati (1-7)

Cezeri, suyun düşmesiyle çalışan su saatlerinin yanı sıra eriyen mumun boyunun kısalmasıyla çalışan, tek mumlu şamdan şeklinde mum saatleri de yapmıştır. Bu saatler zamanı ölçmek bakımından su saatleri kadar hassas değillerdir. Ancak hem geceleri eğlenceli bir şekilde...

daha fazla bilgi edinin

Katipli Mum Saati (1-8)

Bu saatte kılıç dövüşçüsünün yerini, oturduğu tabla üzerinde dönerek elindeki kalemle zamanı gösteren bir katip almaktadır. Bilyelerin düşürülmesi, farklı şekilde de olsa yine yanan mumun boyunun kısalmasıyla sağlanmaktadır. Katibin dönmesi ise yine yanan mumu bir...

daha fazla bilgi edinin

Kapılı Mum Saati (1-10)

Bu saatte, mum kılıfının içinde, bilyelerin şahinin gagasından düşmesini sağlayan tertibat, önceki mum saatlerinden Katip Saati gibidir. Diğer düzeneklerin yerini ise farklı bir düzenleme almaktadır. Saatin alt kısmındaki silindirik altlığın çevresinde 14 tane küçük...

daha fazla bilgi edinin

Sohbet Meclislerinin Hakemi (2-3)

Hakem Cezeri’nin, oldukça küçük bir hacimde çok sayıda gelişmiş mekanizmalar içeren araçlarından biri, zarif ve eğlenceli bir içecek otomatıdır. Dış görünüşü ilgi çekicidir. Yüksekliği yaklaşık 185 cm’dir. En üstteki kubbenin üzerinde bir atlı ve mızraklı savaşçı...

daha fazla bilgi edinin

Müzikli Eğlence Kayığı (2-4)

Cezeri, diğer makinelerinde kullandığı birçok düzeneği burada farklı konumlarda yerleştirerek gövdesi ince ahşaptan yapılan ve 175 cm boyunda olan bir eğlence kayığı yapmıştır. Büyükçe bir havuza konulan kayığın dış görünüşü çok ilgi çekicidir. Arka ucundaki taht...

daha fazla bilgi edinin

Küp Şeklinde İçecek Otomatı (2-5)

Cezeri, bir küpe, tepesinde bulunan bir delikten dört ayrı içecek ve su dolduruyor. Sonra küpe bitişik ineğin ağzından her bir içecek ayrı ayrı veya belirli oranlarda karıştırılmış olarak bardakla alınabiliyor. Yani bu içecekler küpün içinde birbirine karışmamış...

daha fazla bilgi edinin

Nedim Robotu (2-6)

Cezeri, sohbet meclislerini renklendiren çok sayıda robot yapmıştır. Bu robotlar, sibernetik biliminin ve robot teknolojisinin ilk adımları olarak kabul edilmektedir. Bunlardan biri “nedim” adını verdiği, diz üstü oturan adam şeklinde bir robottur. Bu robot, mecliste...

daha fazla bilgi edinin

Saki Robotu (2-7)

Cezeri’nin bu amaçla yaptığı ikinci robot; Hükümdara içecek sunan çocuk şeklindedir. Robot, sol elindeki balığın ağzından sağ elindeki kadehe, onu dolduracak kadar içecek dökerek salonda bulunanlara sunmaktadır. İşleyişi şöyledir: Robotun şapkasının altındaki...

daha fazla bilgi edinin

Kendi Kadehini Doldurarak İçen Robot (2-8)

Cezeri’nin bu tür robotlarından üçüncüsü, önceki robotlara göre daha sade, bir elindeki şişeden diğer elindeki kadehe içki doldurarak kendisi içen bir genç delikanlı şeklindedir. İşleyişi şöyledir: Heykelin göğsünün üstü, boyun ve baş kısmı içecekle doldurulmaktadır....

daha fazla bilgi edinin

İki Katipli Kan Ölçme Teknesi (3-6)

Cezeri, yaptığı ikinci kan ölçme cihazına “iki katipli kan ölçme teknesi” adını vermektedir. Burada ise teknenin ortasından yükselen dört sütunun tepesinde, üzerinde iki katibin oturduğu bir platform bulunmaktadır. Katiplerden biri, oturduğu yerde 360 derece dönerek...

daha fazla bilgi edinin

Muhasipli Kan Ölçme Teknesi (3-7)

Cezeri; “iki katipli tekne”sine bazı yenilikler ekleyerek iki ayrı kan ölçme cihazı daha yapmıştır. Bunlardan birine “muhasipli kan ölçme teknesi” demektedir. Burada, iki katipli teknede bulunan bütün özelliklerle birlikte, iki katibin arasında ve daha arka planda,...

daha fazla bilgi edinin

Köşklü Kan Ölçme Teknesi (3-8)

Cezeri’nin son yaptığı kan ölçme cihazı da, yine iki katipli cihazın, platform yerine kendisinin köşk adını verdiği 12 kapılı ve 12 köşeli bir prizma şeklinde kapalı bir bölme kullanılmış halidir. Sütunların ağır bir kütleyi taşıyor görünmeleri gerektiğinden sayıları...

daha fazla bilgi edinin

Tarceharlı, Çift Yönlü Valfli Fıskiye (4-5)

Bu fıskiyede su, tek fışkırtma başlığından ilk yarım saatte “çadır” veya şemsiye şeklinde, ikinci yarım saatte “ağaç” şeklinde fışkırmaktadır. Su yönlendirme tertibatı öncekilerden tamamen farklıdır. Tarcehar, Cezeri’nin farklı fonksiyonlar için değişik şekillerde...

daha fazla bilgi edinin

İki Kefeli, Çift Yönlü Valfli Fıskiye (4-6)

Cezeri bu fıskiyede, birinci yarım saat boyunca “davul tokmağı” şeklinde dik fışkırma, diğer yarım saat boyunca ise “çadır” şeklinde fışkırma sağlamaktadır. Bu fışkırma şekilleri her fıskiyede, fışkırtma başlıklarındaki yapı düzenlemeleriyle gerçekleşmektedir. Cezeri,...

daha fazla bilgi edinin

Sürekli Ses Çıkaran İki Küreli Araç (4-7)

Zemr; kaval, ney veya zurnaya benzeyen bir nefesli çalgıdır. Cezeri, yine su hareketleriyle çalışan ve kesintisiz ses üreten 4 çeşit araç yapmıştır. Bunları da daha önce yapılmış olan bu tür araçların hatalı olması sebebiyle yaptığını ve bu araçların yanında ayrıca,...

daha fazla bilgi edinin

Sürekli Ses Çıkaran İki Kefeli Araç (4-8)

İkinci zemr aracında ise iki ayrı basınçlı hava kabı kullanılmaktadır. Bu kap ayrıca, Cezeri’nin su saatlerinin üç tanesinde ve daha başka bazı araçlarında da görülmektedir. Akarsuyun yönlendirilmesi ise kısa bir terazili yönlendirme parçasından akan suyla dolan iki...

daha fazla bilgi edinin

Sürekli Ses Çıkaran Terazili Araç (4-9)

Cezeri, bu üçüncü zemr aracında, öncekindeki gibi en altta, yine her birinin boşaltma sifonları olan iki ayrı basınçlı hava kabı kullanmaktadır. Yalnız suyun bu kaplara yönlendirilmesini, eskiden kullanılan el terazilerine benzeyen bir sistemle yapmaktadır. Bu sebeple...

daha fazla bilgi edinin

HAYVAN GÜCÜYLE SU YÜKSELTİYOR GÖRÜNEN (5-3)

Cezeri bu modelde, hayvan gücüyle çalışıyor gibi görünen, gerçekte ise gizli bir yer altı bölmesindeki kepçeli su çarkıyla çalışan, avluları veya salonları süsleme amaçlı olarak bir süs havuzu üzerine kurulmuş, bu arada çok az miktarda suyu 2,5 m yükseğe çıkararak...

daha fazla bilgi edinin

Saray Kapısı (6-1)

Cezeri’nin, birbirinden tamamen farklı olarak yapılmış 5 eseri daha vardır. Bunlardan birincisi, Diyarbakır’da Artuklu Sultanlarının sarayı için yaptığı çok özel bir kapıdır. Cezeri, onu görmek için gezginlerin yollarını değiştirdiğini söylüyor. Kapı, Cezeri’nin de...

daha fazla bilgi edinin

Geometrik Çizim Aleti (6-2)

Cezeri bir de çizim aleti yapmıştır. Kendisi bir küre üzerindeki herhangi üç noktanın tek bir çember üzerinde olduğunu söylediğinde, bazılarının bunu inandırıcı bulmadığını ve bir pergelle ispat etmesini istediklerini söylüyor. Bunun için hem küre üzerinde hem de bir...

daha fazla bilgi edinin

Şifre Kilitli Sandık (6-3)

Cezeri kilit sistemleri konusunda da çalışmış ve bir şifreli kilit geliştirmiştir. Bilim tarihçileri, böyle kilit sistemlerine Cezeri’den önceki medeniyetlerde rastlanmadığını, şifre kilitli sandığın benzerlerinin daha sonra Avrupa’da yapıldığını ve bunların bütün...

daha fazla bilgi edinin

Dört Sürgülü Kapı Kilidi (6-4)

Bilim tarihçileri, Cezeri’nin geliştirdiği bu sürgülü kilit sisteminin de kendinden önce görülmediğini söylüyorlar. Bu dört sürgülü kapı kilidi, büyük kapıları arkadan kilitlemek için kullanılan sürgülerin, tek kanatlı bir kapının dört kenarına da uygulanmış şeklidir....

daha fazla bilgi edinin